محیط کشت اس اس آگار میرمدیا

✓ محیط کشت SS Agar که مخفف “Salmonella-Shigella Agar” است، یک محیط کشت انتخابی و افتراقی است که به طور گسترده در میکروبیولوژی پزشکی برای جداسازی و شناسایی باکتری‌های Salmonella و Shigella از نمونه‌های بالینی مانند مدفوع استفاده می‌شود. این محیط به دلیل توانایی‌اش در مهار رشد بیشتر باکتری‌های روده‌ای دیگر و در عین حال اجازه دادن به رشد Salmonella و Shigella، بسیار ارزشمند است.

✓ ترکیبات محیط کشت اس اس آگار چیست؟

محیط SS Agar حاوی ترکیبات متعددی است که به انتخاب و تمایز این باکتری‌ها کمک می‌کند:

• پپتون‌ها: به عنوان منبع نیتروژن و اسیدهای آمینه برای رشد باکتری‌ها.

• عصاره گوشت: منبع مواد مغذی اضافی.

• لاکتوز: یک قند که به عنوان شاخص افتراقی عمل می‌کند. باکتری‌های تخمیرکننده لاکتوز (مانند E. coli) اسید تولید می‌کنند که باعث تغییر رنگ محیط می‌شود.

• تیوسولفات سدیم: به عنوان منبع گوگرد برای تشخیص تولید H2S (سولفید هیدروژن).

• سیترات سدیم: مهارکننده باکتری‌های کلی فرم (Coliform)

• فریک سیترات: به عنوان شاخص برای تشخیص تولید H2S. باکتری‌های تولید کننده H2S با فریک سیترات واکنش داده و سولفید آهن (FeS) تولید می‌کنند که به صورت رسوب سیاه در مرکز کلنی‌ها دیده می‌شود.

• سبز درخشان (Brilliant Green) و نمک‌های صفراوی: این مواد از رشد بسیاری از باکتری‌های گرم مثبت و برخی از باکتری‌های گرم منفی (از جمله بیشتر کلی‌فرم‌ها) جلوگیری می‌کنند.

• آگار: به عنوان عامل جامدکننده.

• فنل رد: به عنوان شاخص pH.

✓ نحوه عملکرد محیط کشت اس اس آگار به چه صورت است؟

محیط SS Agar به چند طریق عمل می‌کند تا رشد باکتری‌های مورد نظر را تسهیل کند و رشد سایر باکتری‌ها را مهار کند:

•• انتخابی بودن:

نمک‌های صفراوی و سبز درخشان از رشد بیشتر باکتری‌های غیرهدف، به ویژه باکتری‌های گرم مثبت و کلی‌فرم‌ها جلوگیری می‌کنند.

•• افتراقی بودن:

• تخمیر لاکتوز: باکتری‌های تخمیرکننده لاکتوز اسید تولید می‌کنند که باعث می‌شود شاخص pH (فنل رد) به رنگ زرد تغییر کند و کلنی‌های قرمز یا صورتی تولید شود. باکتری‌های Salmonella و Shigella معمولاً لاکتوز را تخمیر نمی‌کنند و کلنی‌های بی‌رنگ (سفید یا شفاف) تولید می‌کنند.

• تولید H2S: برخی از گونه‌های Salmonella تیوسولفات را احیا کرده و H2S تولید می‌کنند. H2S با فریک سیترات واکنش داده و سولفید آهن (FeS) تولید می‌کند که به صورت رسوب سیاه در مرکز کلنی‌ها دیده می‌شود. بیشتر گونه‌های Shigella H2S تولید نمی‌کنند.

✓ تفسیر نتایج حاصل از محیط کشت SS Agar به چه صورت میباشد؟

• کلنی‌های Salmonella: کلنی‌های بی‌رنگ (شفاف یا سفید) با یا بدون مرکز سیاه (در صورت تولید H2S).

• کلنی‌های Shigella: کلنی‌های بی‌رنگ (شفاف یا سفید) بدون مرکز سیاه (عدم تولید H2S).

• باکتری‌های تخمیرکننده لاکتوز (مانند E. coli): کلنی‌های قرمز یا صورتی.

• باکتری‌های غیر تخمیر کننده لاکتوز و غیر تولید کننده H2S: کلنی های بی رنگ

✓ کاربردها:

• جداسازی انتخابی Salmonella و Shigella از نمونه‌های مدفوع یا سایر نمونه‌های بالینی.

• تشخیص اولیه Salmonella و Shigella در آزمایشگاه میکروبیولوژی.

✓ محدودیت‌ها:

• برخی از سویه‌های Salmonella ممکن است لاکتوز را تخمیر کنند و کلنی‌های قرمز ایجاد کنند که تشخیص آن‌ها را دشوار می‌کند.

• برخی از سویه‌های Shigella ممکن است به خوبی در این محیط رشد نکنند.

• نتایج باید با آزمایش‌های بیوشیمیایی و سرولوژیکی تأیید شوند.