گلیسیرین Extra pure دکتر مجللی

✓   گلیسیرین یا گلیسرول (Glycerin/Glycerol) با فرمول   C3H8O3  ، جرم مولی  92.09 g/mol ، یک الکل سه‌عاملی است که معمولاً به‌صورت مایعی شفاف، بی‌رنگ، بی‌بو، شیرین‌مزه و بسیار ویسکوز دیده می‌شود.

گرید Extra Pure نسبت به گریدهای عمومی Laboratory دارای خلوص بالاتر و کنترل بهتر ناخالصی‌هاست‌.

 

 

✓ ویژگی‌های مهم گلیسیرین شامل چه مواردی است؟ 

 

• ظاهر: مایع شفاف و بی‌رنگ

 

• ویسکوزیته: بالا و بافتی چسبناک

 

• حلالیت: کاملاً محلول در آب و بسیاری از الکل‌ها

 

• رطوبت‌گیری: جاذب رطوبت قوی (Hygroscopic)

 

• فرّاریت: کم؛ به‌آرامی تبخیر می‌شود.

 

• قطبیت: بالا، به‌دلیل داشتن سه گروه هیدروکسیل   (−𝑂𝐻)

 

• پایداری: در شرایط معمول نسبتاً پایدار، اما در حضور اکسیدکننده‌های قوی یا حرارت زیاد می‌تواند واکنش دهد.

 

• نقطه ذوب: حدود   18∘C ، بنابراین در دمای پایین ممکن است کدر یا نیمه‌جامد شود.

 

• نقطه جوش: حدود   290∘C ، همراه با امکان تجزیه حرارتی

 

• قابلیت احتراق: در دمای بالا قابل احتراق است، هرچند مانند حلال‌های فرّار به‌سرعت آتش نمی‌گیرد.

 

 

 

✓ کاربرد های گلیسیرین گرید Extra pure شامل چه مواردی است؟ 

 

• حلال و کمک‌حلال آزمایشگاهی :

برای حل‌کردن برخی ترکیبات آلی، مواد قطبی، رنگ‌ها و اجزای فرمولاسیون‌ها به‌کار می‌رود.

 

• مرطوب‌کننده و نگهدارنده رطوبت :

به‌دلیل خاصیت Hygroscopic در محلول‌ها، ژل‌ها و فرمولاسیون‌های آزمایشگاهی برای کاهش خشک‌شدن و تبخیر آب استفاده می‌شود.

 

• تهیه محلول‌ها و محیط‌های آزمایشی :

در آماده‌سازی برخی محیط‌های کشت، محلول‌های بافری، محلول‌های نگهدارنده و نمونه‌های زیستی کاربرد دارد.

 

• محافظت از نمونه‌های زیستی :

در برخی روش‌های نگهداری سلول، بافت، آنزیم و مواد زیستی به‌عنوان ماده محافظ یا تنظیم‌کننده رطوبت استفاده می‌شود؛ کاربرد دقیق آن باید مطابق پروتکل معتبر باشد.

 

• محیط انتقال حرارت و حمام‌های آزمایشگاهی :

به‌دلیل نقطه جوش بالا، در بعضی حمام‌های حرارتی و فرایندهای گرمایی کنترل‌شده استفاده می‌شود.

 

• پلاستی‌سایزر و نرم‌کننده :

در برخی پلیمرها، فیلم‌ها، چسب‌ها، پوشش‌ها و فرمولاسیون‌های شیمیایی به‌عنوان نرم‌کننده کاربرد دارد.

 

• سنتز شیمیایی :

ماده اولیه یا واسطه‌ای برای تهیه استرها، مشتقات گلیسریلی، رزین‌ها و برخی ترکیبات آلی است.

 

• کاربردهای دارویی، آرایشی و غذایی :

گلیسرول در این صنایع نیز مصرف دارد، اما برای چنین کاربردهایی باید محصول دارای گرید اختصاصی Pharma، USP، BP یا Food Grade باشد؛ گرید Extra Pure آزمایشگاهی را نباید خودکار برای مصرف خوراکی یا دارویی مناسب دانست.

 

 

 

✓ نکات ایمنی مهم کار با گلیسیرین گرید Extra pure شامل چه مواردی است؟ 

 

• در حالت عادی ماده‌ای با خطر نسبتاً پایین است، اما تماس طولانی می‌تواند باعث تحریک پوست یا چشم شود.

 

• هنگام کار از دستکش نیتریل، عینک ایمنی و روپوش آزمایشگاهی استفاده کنید.

 

• در صورت گرم‌کردن، انتقال حجم زیاد یا احتمال ایجاد مه و بخار، تهویه مناسب یا هود به‌کار ببرید.

 

• از تماس با اکسیدکننده‌های قوی مانند پرمنگنات‌ها، کرومات‌ها، کلرات‌ها و پراکسیدهای قوی جلوگیری شود.

 

• از حرارت زیاد و شعله مستقیم دور نگه داشته شود؛ گلیسیرین در دمای بالا می‌تواند بسوزد و محصولات تجزیه تحریک‌کننده تولید کند.

 

• در ظرف کاملاً دربسته نگهداری شود، زیرا جذب رطوبت از هوا می‌تواند غلظت و کیفیت آن را تغییر دهد.

 

• در محل خنک، خشک و دور از نور مستقیم و مواد ناسازگار نگهداری شود.

 

 

 

✓✓✓ به طور خلاصه :

گلیسیرین Extra Pure یک الکل سه‌ عاملی، شفاف، بسیار ویسکوز، کم‌فرّار و جاذب رطوبت است که در تهیه محلول‌ها، حلالیت‌ دهی، نگهداری نمونه‌ های زیستی، محیط‌های آزمایشگاهی، سنتز و فرمولاسیون‌های شیمیایی کاربرد دارد.

این ماده نسبتاً کم‌ خطر است، اما باید با دستکش و عینک، دور از اکسیدکننده‌های قوی و حرارت زیاد، و در ظرف کاملاً دربسته نگهداری شود.